Özgürlük bir paradokstur ve bu paradoksal mesele içerisinde Nietzsche ve Jacques Rousseau’nun ifadeleri yer almaktadır. İnsanlık tarihi boyunca özgürlük, en çok arzu edilen kavramlardan biri olmuş ve aynı zamanda insanlar için mücadele edilen kavramlardan biri olmuştur. Bununla birlikte özgürlüğün anlamı farklı düşünürler tarafından farklı biçimlerde ve boyutlarda yorumlanmıştır. İşte durum tam olarak budur. Jacques Rousseau ve Nietzsche’nin özgürlük anlayışları birbirinden farklılık göstermiştir ve özgürlük kavramının karmaşıklığını ortaya koymuştur.
Rousseau “İnsan özgür doğar ama her yerde zincire vurulmuştur” cümlesiyle özgürlüğün toplumsal düzen içinde nasıl kısıtlandığına dikkat çekmiştir. Rousseau’ya göre, insan doğal şeklinde ve boyutunda özgürdür ancak toplum içinde yaşarken çeşitli kısıtlamalarla karşılaşır. Bu sınırlamalar, sahiplenme, eşitsizlik ve baskı gibi faktörlerden kaynaklanıyor. Rousseau’ya göre özgürlüğü koruyabilmek için bireylerin sosyal hayatlarınaa dayalı bir düzen içinde yaşaması gerekiyor. Bu durumda bu düzen insanlarıj öznel ve içsel iradesine olarak özgürlüklrini korumalarını sağlar.
Diğer taraftan Nietzsche ise özgürlüğe daha bireysel bir bakış açısından yaklaşır. “Özgürlük, insanın kendine karşı sorumluluk alabilmesidir” sözüyle birlikte özgürlük kavramının insanın kendi değerlerini yaratabilmesi ve kendi kendine gelişebilmesiyle ilgili olduğunu belirtir. Nietzsche’nin perspektşfine göre geleneksel ahlak değerleri insanları köleleştirir. Gerçek özgürlük, insanın bu değerleri sorgulayarak kendinden daha üstün bir klonunu içinde yaratmasıyla mümkündür. Bu insanın kendi hayatının anlamını kendisinin belirlemesi ve kendi sorumluluğunu alması anlamına gelmektedir.
Sonuç olarak Rousseau ve Nietzsche’nin özgürlük anlayışları farklı yaklaşımlardan yola çıkıyor. Rousseau özgürlüğün toplum düzeni içinde nasıl korunabileceğine odaklanırken, Nietzsche bireysel özgürlük ve kendini öne çıkarmanaın önemini vurguluyor. Hangi düşünürün daha doğru olduğu aslında bir kişinin özgürlüğü nasıl tanımladığına ve hangi değerleri öncelik verdiğine bağlıdır. Bell ki özgürlük hem toplumda hem de kişisel sorumlulukta farklı anlamlar taşıyabilen karmaşık fikirlerden sadece biridir. Fakat paradoksu sonuçlamak gerekirse Rousseau özgürlüğü gerçekçi bir bakış açısından gözlemlediği için Rousseau’ nun sözü daha anlaşılabilir bir doğrudur.