Alışkanlık veya Her Gün Yeniden Doğuş

                Dostoyevski’nin “İnsan, alışkanlıklarının tutsağıdır” sözü ile Mevlana’nın “İnsan, her sabah yeniden doğar; bugün ne yaparsan odur” ifadesi, insanın doğasının iki farklı yönüne işaret ediyor. Bana kalırsa, bu iki görüş birbirini dışlamak yerine, birbirini tamamlayan gerçeklerdir.
              Dostoyevski, insan psikolojisinin derinliklerine inerek alışkanlıkların gücünü vurgular. Tekrarlanan davranışlar, otomatikleşmiş kalıplar yaratır. Sabah kahvemizi nasıl içtiğimizden, öfkelendiğimizde nasıl tepki verdiğimize kadar pek çok davranışımız bu alışkanlık tekrarıyla şekillenir. Sosyal açıdan da içinde yetiştiğimiz kültür, dil ve değerler, alışkanlıklarımızın temeline çivi çakar. Bu açıdan, insanın bir ölçüde geçmişinin ve alışkanlıklarının tutsağı olduğunu kabul etmek olasıdır.
Buna karşı Mevlana’nın bakış açısı, insana umut ve sorumluluk penceresi açar. Her sabah fiziksel olarak uyanışımız, psikolojik ve ruhsal bir yeniden doğuş fırsatına da işaret edebilir. İrade gücü, farkındalıklı ve bilinçli seçimlerle, otomatik pilotta işleyen alışkanlık döngülerini kırmak mümkündür. Terapi süreçleri, kişisel gelişim çabaları, ani kararlar veya yaşanmışlıklardan hareketle davranmak, insanın köklü değişimler yapabildiğini gösterir. Mevlana’nın “bugün ne yaparsan odur” sözü, anın gücünü ve seçimlerimizin bizi şekillendirdiğini hatırlatır.
                  Eğer kendi fikrime değinecek olursam, alışkanlıklarımızın gücünü küçümsemememiz, değişimin zorluğunu anlamamız gerekir. Aynı zamanda, “Alın yazımda şu varmış, bu benim kaderimmiş.” gibi söylemlerden uzak durmalıyız. Her yeni günün bize sunulan bir sayfa olduğunu, bu sayfayı nasıl dolduracağımızın bizim elimizde olduğunu bilmeliyiz. Ben ise bu alışkanlıkları güçlü akıntılarıyla akan nehirde her an bu akıntıya karşı kürek çekerek yönünü değiştirebilen bir sandala benzetirim. Çünkü alışkanlıklarımız bize bir eylemi kolaylaştıran ya da zorlaştıran bir eğilim sağlar ancak nihai seçim ve eylem her zaman bizim elimizdedir. Bir sigara bağımlısı, alışkanlığın gücünü her an hisseder ama o anda bırakmaya karar verip destek arayarak yeni bir yol çizebilir.
                  Uzun lafın kısası, alışkanlıklarının insan üzerindeki etkisinin çok büyük olmasına rağmen insan kendi iradesiyle birlikte yeni bir sayfa açabilir.
(Visited 8 times, 1 visits today)