Günümüzde öğrencilerin geleceğe hazırlanması eğitim sisteminin en önemli parçalarından biridir. Bu doğrultuda öğrencilerin ilgi alanlarını ve becerilerini belirlemek için erken yaştan itibaren çeşitli testler uygulanmaktadır. Bu testler öğrencilere kariyer seçimi konusunda son derece yardımcı olsa da bu testlerin uygulandığı yaş aralığı da oldukça önemli bir konu. Özellikle ortaokul çağındaki çocuklara uygulanan testler kesin olmayan, değişken sonuçlara yol açabilir.
Ortaokul dönemi, kişinin fikirlerinin sık sık değiştiği ve geliştiği bir dönemdir. Örneğin ortaokullu bir öğrenci bir sabah uyandığında sanata ilgi duyarken ertesi gün uyandığında ise kendini sanattan tamamen uzaklaşmış, matematiğe ilgi duyar bir vaziyette hissedebilir. Yapılan kariyer testler çoğu zaman tek bir zaman diliminde verilen cevaplara göre sonuçlarını oluşturur. Bu sonuçlar, öğrencinin gelecekteki tercihlerine dair kesinmiş gibi sunulduğunda, öğrencinin zihnine bu düşünce yerleşir ve aslında yetenekli olduğu alanı keşfetmesine engel olabilir.
Ayrıca ortaokul çağındaki öğrenciler kendilerini yeterince iyi tanımamaktadır. Kendi yeteneklerinin, güçlü ve zayıf yönlerininin, ilgi alanlarının henüz farkında değildir. Bu denli erken yaşta yapılan kariyer testleri, öğrencilerin potansiyelini tam olarak yansıtamaz. Yanlış ya da eksik sonuçlar, öğrencilerin kendileri hakkında doğru olmayan düşüncelere kapılmasına neden olabilir.
Kariyer testlerinin bir diğer olumsuz tarafı ise öğrenciler üzerinde oluşturduğu baskı. Aileler ve öğretmenler test sonucunu fazla ciddiye aldığında, öğrenciler istemedikleri alanlara yönlendirilebilir. Bu durum öğrencinin mutsuz olmasına, derslere karşı daha ilgisiz olmasına, motivasyonunun düşmesine yol açabilir. Öğrenciler test sonucundaki kariyer planına uymak bir zorunlulukmuş gibi hissedebilir ve kendi isteklerini göz ardı edebilir. Bu, daha sonrasında öğrencilerin yanlış meslek seçimi yapmasına neden olur. Sevmediği bir mesleği yapan birey uzun vadede mutsuz ve stresli olur.
Ancak, kariyer testlerinin tam anlamıyla faydasız olduğu da söylenemez. Nadiren de olsa bazı öğrenciler için bu testler, farkında olmadıkları ilgi alanlarını erken bir zamanda keşfetmelerine yardımcı olabilir. Test sonuçları doğru şekilde yorumlandığında ve analiz edildiğinde öğrencilere kendilerini daha iyi tanıma olacağı sağlayabilir. Ancak bu olumlu yönlerin ortaya çıkabilmesi için testler kesin ve değiştirilemez bir karar aracındansa yoruma açık, yönlendirici bir araç olarak görülmelidir
Sonuç olarak, ortaokul öğrencilerine kariyer testi uygulanması çoğu zaman doğru değildir; ancak tamamen kötü bir şey olarak görülmesi de gerekmez. Bu testler, doğru şekilde ve rehber öğretmen desteğiyle kullanıldığında yararlı olabilir. Aslında önemli olan, test sonuçlarının kesin bir yönlendirme olarak görülmemesi ve öğrencilerin kendi istekleri doğrultusunda özgürce gelişmelerine izin verilmesidir. Kariyer testlerinin daha doğru kararların verilebileceği için lise gibi öğrencilerin öz farkındalığının daha yüksek olduğu ilerleyen yıllarda uygulanması daha etkili ve zekice olacaktır.