Hepinizin de bildiği üzere günümüzde eğitim sisteminde öğrencilerin geleceklerini daha erken çizmelerini sağlamak amacıyla kariyer testleri giderek popülerleşmektedir. Bu testleri savunanlar, öğrencilerin ilgi ve yeteneklerini küçük yaşta fark etmelerinin önemli olduğunu ve bu sayede doğru meslek seçimi yapabileceklerini öne sürmektedir. Onlara göre kariyer testleri, öğrencilerin hedef belirlemesini büyük ölçüde kolaylaştırır ve ileride yaşanabilecek kararsızlıkların önüne engel koyar. Ancak bu görüş her ne kadar mantıklı gibi görünse de, ortaokul öğrencilerine kariyer testi uygulanmasının doğru olmadığı düşünülmektedir. Çünkü bu yaş grubundaki öğrenciler hem zihinsel hem de duygusal açıdan gelişim sürecindedir ve erken yapılan yönlendirmeler, öğrencilerin kendilerini keşfetme sürecine zarar verebilir.
Öncelikle ortaokul çağındaki öğrencilerin ilgi alanları, kişilik özellikleri ve hayalleri sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu dönemde bir öğrenci bugün bir mesleğe ilgi duyarken, birkaç yıl sonra tamamen farklı bir alana yönelmek isteyebilir. Kariyer testleri ise öğrencinin o anki düşünce ve ilgilerine göre sonuç verdiği için, bu sonuçlar kalıcıymış gibi algılanabilir ve öğrenciyi yanlış bir yöne sürükleyebilir. İkinci olarak, kariyer testleri öğrenciler üzerinde ciddi bir psikolojik baskı oluşturabilir. Test sonucunda bazı mesleklerin öğrenciye “uygun olmadığı” söylenmesi, öğrencinin kendine olan güvenini azaltabilir ve onu hayal kırıklığına uğratabilir. Örneğin doktor veya mühendis olmayı hayal eden bir öğrenci, test sonucunun olumsuz çıkması nedeniyle bu hayalinden tamamen vazgeçebilir. Oysa yetenekler doğuştan gelen özellikler kadar, zamanla kazanılan becerilerle de bağlıdır. Son olarak, kariyer testleri öğrencilerin farklı alanları keşfetmesini sınırlandırabilir. Ortaokul dönemi; öğrencilerin akademik derslerin yanında sanatsal, sportif ve sosyal alanlarda kendilerini denemeleri gereken bir keşif sürecidir. Erken yaşta yapılan meslek odaklı yönlendirmeler, öğrenciyi tek bir alana yönlendirerek bu keşif sürecini daraltabilir ve fazlasıyla heves kırıcı olabilir.
Toparlayacak olursak, ortaokul öğrencilerine kariyer testi kattiyen uygulanmamalıdır. Bu yaş döneminde öğrencilerin belirli mesleklere yönlendirilmesi yerine, kendilerini özgürce tanımalarına ve farklı alanları deneyimlemelerine fırsat verilmelidir. Öğrenciler hata yaparak, deneyerek ve zamanla ilgi alanlarını keşfederek kendilerini daha iyi tanıyabilirler. Kariyer planlaması için en uygun dönem, öğrencilerin düşüncelerinin daha netleştiği ve karar verme becerilerinin geliştiği lise yıllarıdır. Bu dönemde yapılan kariyer testleri, öğrenciler üzerinde baskı kurmak yerine yol gösterici bir rol üstlenebilir. Böylece öğrenciler hem daha mutlu olur hem de gelecekleriyle ilgili daha bilinçli ve sağlıklı kararlar verebilirler.