Genetik Müdahale Üzerine Bir Tartışma

İnsan genetiğine müdahale etmek günümüzde birçok tartışmaya yol açmaktadır. Bunun sebebi bazı kişilerin bunu doğru bulması, diğer kesimin ise bunun etik bir sınır ihlali olduğunu düşünmesidir. İki tarafı ele alıp bakınca anlayabileceğimiz genel sonuçlar, bu tartışmaların cevabını anlamamızı sağlar. Fakat herkes bunları farklı yorumlayabilir. İnsan genetiği, insanların göz rengi, boyu ve saç yapısı gibi özelliklerini belirler. Bilim insanları genetik çalışmalar yaparak bazı hastalıkları tedavi etmeye çalışmaktadır. Bu durum bilimin geliştiğini göstermektedir. Ancak insan genetiğine müdahale etmek her zaman doğru olmayabilir. İnsanların özelliklerini isteğe göre değiştirmek etik sorunlara yol açabilir. Her insanın doğal ve eşit olması önemlidir. Eğer genetikle oynanırsa insanlar arasında ayrımcılık oluşabilir. Neden mi yapılır? Genetiğe müdahalenin temel amaçları şunlardır:

  • Kalıtsal hastalıkları önlemek veya tedavi etmek (kas, kan hastalıkları gibi)
  • Kanser gibi hastalıkları tedavi etmek

Bilim insanları DNA’daki bozuk ya da istenmeyen parçaları tespit eder ve bu bölümü çıkarır, düzeltir ya da değiştirir. Bunu yapmanın en bilindik yöntemi CRISPR adlı bir teknolojidir ve DNA üzerinde kes-yapıştır gibi çalışır. Vücut hücrelerinde ya da üreme hücrelerinde uygulanabilir ama günümüzde üreme hücrelerinde yapılması çok tartışmalıdır. Bunu yapmanın faydaları şunlardır:

  • Kalıtsal hastalıklar tedavi edilebilir
  • Ağır acılar ve erken ölümler önlenir
  • Bilimsel bilgi ve veriler artar

Faydaları olduğu gibi tabii ki de zararları vardır. Mesela ticari ve rekabet amaçlı gen düzenleme zararlarından en büyüğü olabilir. Bu işlemin diğer zararlı etkilerinden bazıları şunlardır:

  • İnsanın “tasarlanabilir” bir nesneye dönüşmesi
  • “Doğal olana müdahale” tartışmasının doğması
  • Hataların geri dönülemez olması ve uzun vadeli etkilerinin bilinmemesi

Sonuç olarak insan genetiğine müdahale etmek hem faydalı hem de riskli bir konudur. Hastalıkların tedavi edilmesi bilimin ilerlediğini gösterir ve insanlara umut verir. Ancak genetiğin bilinçsizce kullanılması etik sorunlara ve eşitsizliklere yol açabilir. Bu yüzden insan genetiğiyle ilgili çalışmalar yapılırken hem bilimin gelişmesi hem de etik değerlerin korunması birlikte düşünülmelidir.

(Visited 3 times, 1 visits today)