Bazen kalabalık bir yerde etrafımdaki konuşmaları dinlerken aklıma şu soru geliyor: Acaba dünyadaki herkes aynı dili konuşsaydı ne olurdu? Havaalanlarında kaybolan turistler olmazdı belki. Yabancı bir ülkeye gittiğimizde menüye uzun uzun bakıp hiçbir şey anlamaya çalışmazdık. İnternette tanıştığımız biriyle konuşurken çeviri uygulamalarına ihtiyaç duymazdık. Herkes birbirini anlar, yanlış anlaşılmalar azalırdı. Bu düşünce kulağa oldukça huzurlu geliyor. Sanki dünya bir anda daha küçük, daha samimi bir yer olurmuş gibi.
Ortak bir dilin olması özellikle eğitim ve bilim alanında büyük kolaylık sağlayabilirdi. Farklı ülkelerde yapılan araştırmalar daha hızlı paylaşılır, öğrenciler dünyanın her yerindeki kaynaklara rahatça ulaşabilirdi. Bir öğrenci başka bir ülkedeki üniversitenin dersini hiçbir zorluk çekmeden takip edebilirdi. Belki de yeni icatlar ve keşifler daha kısa sürede ortaya çıkardı. İş hayatında da insanlar birbirleriyle daha rahat iletişim kurar, yanlış anlaşılmalardan doğan problemler azalırdı. Ülkeler arası ticaret ve iş birliği artabilirdi.
Ama işin bir de duygusal ve kültürel boyutu var. Dil sadece iletişim kurmak için kullanılan kelimeler bütünü değildir. Bir toplumun tarihini, geleneklerini, hatta düşünme biçimini yansıtır. Her dilin kendine özgü deyimleri, atasözleri ve anlatım şekilleri vardır. Bazı kelimeler başka bir dile tam olarak çevrilemez; çevrilse bile o hissi vermez. Bir annenin çocuğuna söylediği ninni, bir şairin yazdığı şiir ya da bir şarkının sözleri… Bunların hepsi dil ile birlikte anlam kazanır.
Eğer tek bir dil olsaydı, zamanla diğer diller unutulabilir, kültürel çeşitlilik azalabilirdi. Dünya belki daha düzenli ve pratik olurdu ama biraz daha tekdüze hale gelirdi. Farklı aksanlar, farklı kelimeler ve farklı sesler aslında dünyayı renklendiren detaylardır. Sokakta yürürken başka bir dil duymak bile insana dünyanın ne kadar büyük ve zengin olduğunu hatırlatır.
Yine de ortak bir dili bilmenin insanları birbirine yaklaştıracağını düşünüyorum. İnsanlar önyargılarını daha kolay aşar ve birbirlerini daha iyi anlama fırsatı bulurdu. Çünkü çoğu zaman korkularımız, bilmediklerimizden kaynaklanır. Anladıkça, aslında o kadar da farklı olmadığımızı fark ederiz.
Bence en güzel ihtimal, herkesin ortak bir dili konuşabilmesi ama aynı zamanda kendi ana dilini de yaşatmasıdır. Hem anlaşmanın kolaylığı hem de kültürlerin zenginliği bir arada olabilir. Dünyayı gerçekten güzel yapan şey, hem benzerliklerimiz hem de farklılıklarımızdır.