“İnsan özgür doğar ama her yerde zincire vurulmuştur.” diyen Jean-Jacques Rousseau mu, “Özgürlük, insanın kendine karşı sorumluluk alabilmesidir.” diyen Nietzsche mi haklı? Bence bu sözlerden ikisi de kısmen doğru.
“İnsan özgür doğar ama her yerde zincire vurulmuştur.” sözünde doğru bulduğum bölüm, insan özgür doğar ancak her yerde sınırlanmaz. Bazı yerler ve durumlarda sınırlanır ve bu bazen haksız olabilir. Bu yüzden “her yerde” sözü bence doğru değil.
Nietzsche’nin “Özgürlük, insanın kendine karşı sorumluluk alabilmesidir.” sözünde ise doğru bulduğum kısım, insanın kendi sorumluluklarını bilmesi gerektiği çünkü insan bu sorumlulukları yerine getirmezse başkalarının özgürlüklerini kısıtlayabilir. Ancak özgürlük = sorumluluk ilişkisi diye bir şey yoktur. Çünkü bu, ödül ve ceza sistemine dönüşür.
Bence insan özgür doğar ve zamanla ne kadar kısıtlanacağı değişebilir. Bu değişim yaşanan yer veya diğer benzer durumlar yüzünden olabilir ancak insan hiçbir zaman tam olarak kısıtlanmaz. Aynı zamanda özgürlük, insanın kendine karşı sorumluluk almasının zorlanması veya dayatılması değildir; eğer öyle olursa o özgürlük olmaz. Herkes sorumluluğunun bilincinde olduğunda özgürlük daha sürdürülebilir hâle gelir.