İnsan gerçekten özgür müdür yoksa seçimleri görünmez sınırlarla mı şekillenir sorusu günlük hayatla yakından ilgili olan bir konudur. İnsanlar normalde özgür olduklarını düşünürler çünkü kendi kararlarını kendileri aldıklarına inanırlar. Ama bu özgürlük her zaman sınırsız değil. Bana göre, insanlar özgürdür ama seçimleri çoğu zaman farkında olmadığı sınırlar tarafından şekillenir.
Günlük hayatımızda çoğu konuda özgün karar aldığımızı düşünürüz. Mesela, sabah ne yiyeceğimizi, ne giyeceğimizi ya da o gün ne yapacağımıza kendimiz karar veririz. Öylece de insanlar kendilerini özgün sanarlar. Ama aldığımız bunun gibi basit kararlar bile tamamen bağımsız değildir. Sabahları işe ya da okula gitmesek bile gitmek zorunda olduğumuzdan dolayı gideriz çünkü sorumluluğumuz vardır. Böyle durumlarda özgür seçim yapmak yerine sorumluluklarımızı yerine getiririz. Bu durum da insanların asıl özgürlüğün tamamen olmadığını gösterir.
Giyim ve dış görünüş de özgürlükle ilgili önemli bir örnek, insanlar istedikleri gibi giyindiklerini düşünürler. Ama birçok şey bunu etkiler mesela, maddi durum, toplumun düşünceleri, okul kuralları, iş yeri beklentiler. Herkes istediği kıyafetleri giyemez ya da istediği gibi eşya alamaz. Örneğin, bir öğrenci okula rahat kıyafet giymek isteyebilir ama okul kuralları dolayı bunu yapamaz çünkü okul izin vermeyebilir. Bu tarz durumlarda kişinin isteğiyle gerçekler arasında bir mesafe olur.
İnsanın özgürlüğünün sınırlı olduğunu gösteren farklı bir alan eğitim ve meslek seçimidir. Birçok insanın hayal ettiği bir meslek vardır ama sınav sistemi, aile baskısı ve ekonomik sınırlar bu hayallere ulaşmayı zorlaştırabilir. Mesela, bir öğrenci ressam olmak isteyebilir ama aile koşulları dolayısıyla daha güvenli maaşın olduğu bir mesleğe yönelmesine sebep olabilir. Maddi durumu yeterli olmayan biri istediği eğitime bile ulaşamayabilir. Bu durumlarda insan özgürce hareket edemez.
Bunun üzerine, teknoloji ve sosyal medya günümüzde insanların seçimlerini çok etkiler. Gün boyunca maruz kaldığımız paylaşımlar, reklamlar ve videolar düşüncelerimizi değiştirebilir. Ne yememiz gerektiği, ne giyeceğimizi ve hayatımızı nasıl yaşayacağımızı sosyal medya etkiler. Bazen bir ürünü gerçekten istediğimizi düşünürüz ama sadece hep o ürünü gördüğümüzden dolayı isteriz. Bu da özgürlüğümüzün sınırlı olduğunun farklı bir örneğidir.
Aile ve toplum da seçimlerde önemli bir rol oynar. İnsanlar normalde çevresindeki insanların düşüncelerini dikkate alarak kararlarını verir. Toplum tarafından kabul görmek insanların kendi isteklerini arka plana atmasına sebep olur.
Sonuç olarak, insan tamamen özgür değildir ama bu insanların tamamen kendi kararlarını vermediği anlamına gelmez. İnsanlar bazı konularda tamamen özgür kararlarını verebilirken bazı konularda farklı türde unsurlara uyma zorunluluğu sebebiyle özgür karar veremeyebilir. Önemli olan sınırların farkında olmak ve bilinçli karar vermeye çalışmak. İnsan özgürlüğü sınırlıdır ama bu sınırlar içinde doğru seçim yapmak mümkündür.