İçerisinde yaşadığımız dünyanın günümüzdeki en büyük çevre sorunu “Plastik Atık” meselesidir. Ne yazık ki gündelik hayatta kullanılan plastik malzemelerin çok azı geri dönüştürülebiliyor. Hatta bu atıkların çoğu toplanamıyor bile. Toplanan atıkların bir kısmı ya açık hava çöplüklerinde muhafaza ediliyor veya yakılarak imha edilmeye çalışılıyor.
Plastik atıkların yakılması ilk başta mantıklı bir seçenek gibi görülmesine rağmen, bu yöntem uygulandığında havaya zehirli gazlar bulaşmasına ve gözle görülmeyen mikro plastik parçalarının atmosfere yayılmasına neden olmaktadır. Diğer yandan, açıkta bekletilen plastik atıklardan sızan zararlı kimyasallar ise başta doğaya ve dolayısıyla içme suyu kaynaklarına zarar verebilmektedir.
Petrol yan ürünlerinden elde edilen plastik malzemeler günümüzde, inşaatlardan tekstile, elektronikten ulaşıma kadar her alanda kullanılmakta, ucuz maliyetli olmaları, kalıba dökülerek kolay şekil verilmeleri ve dayanıklı olmaları dolayısıyla her alanda tercih edilmektedir. Günümüzde doğaya ve canlılara en fazla zarar veren plastik atıkların çoğu da tek kullanımlık malzemelerden oluşmaktadır. Örneğin plastik tabak ile bardaklar ve pet şişeler ile poşetler dünya genelindeki plastik atıkların yaklaşık %60’ını oluşturmaktadır.
Plastik atıklar hem karasal alanlarda hem de deniz ve okyanuslarda yaşayan çoğu canlıya büyük zarar vermektedir. Bu canlıların vücutlarına dolanarak hareketlerini engellemelerinin yanı sıra, bilerek veya bilmeyerek yutulmaları da en çok rastlanan örneklerdendir. Yutulan plastikler canlıların midelerinde yer kaplayarak onların sağlıklı beslenmelerini engellemekte, bazen de atıklara dolanmaları dolayısıyla hareketleri kısıtlanan canlılar yaşamlarını kaybetmektedir.
Karasal alanlarda bulunan plastikler ayrıca, bir süre sonra rüzgar, yağmur, kuş ve benzeri canlıların taşıması dolayısıyla akarsu, deniz ve okyanuslara ulaşmaktadır. Her yıl bu şekilde milyonlarca ton plastik atığın deniz ve okyanuslara karıştığı bilinmektedir. Denizlerde ve karalarda yaşayan canlılara bu atıklardan dolayı meydana gelen zararlara ilişkin çok çarpıcı araştırmalar ve açıklamalar bulunmaktadır.
Bu kapsamda, gelecek nesillere yaşanabilir ve sağlıklı bir dünya bırakabilmek için, hem bireysel tüketiciler hem de ülkelerin bu konu ile ilgilenen yetkilileri ile yöneticilerine önemli görevler düşmektedir. Bireysel kullanıcılar olarak, özellikle tek kullanımlık plastik malzemelerin kullanımını azaltmak ve ayrıca atıkların geri dönüştürülmeye uygun bir şekilde tasnif edilmesi alınabilecek önlemlerden bir kısmıdır. Diğer yandan ülke yöneticilerinin bu tek kullanımlık plastik malzeme kullanımını vergi ve benzeri caydırıcı tedbirler ile kısıtlayabileceği, diğer yandan da değerine bakılmaksızın plastik bardak, tabak, çatal ve alışveriş poşetlerinin geri dönüşümünün sağlanmasına yönelik tedbirler alınmasının çevre kirliliğinin önlenmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Unutulmamalıdır ki, gelecek nesillere temiz ve yaşanabilir bir dünya bırakmak hem bireylerin hem devletlerin en önemli ve öncelikli görevlerinden biridir.
Kaynaklar:
-https://www.youtube.com/watch?v=OF5ea-q28o4
-https://www.youtube.com/watch?v=7WcZczUobiE