Sanat, bir toplumun yalnızca estetik anlayışını değil; düşünce yapısını, değer yargılarını, hayata bakışını ve insan ilişkilerini de derinden etkileyen temel bir unsurdur. Bu nedenle “Sanatın olmadığı toplumlar hızlı gelişemez.” görüşü, toplumsal gelişmenin doğasını anlamak açısından oldukça isabetlidir. Gelişmişlik sadece ekonomik büyüme, sanayi gücü ya da teknolojik ilerlemeyle ölçülemez; aynı zamanda kültürel zenginlik, özgür düşünce ve insanın kendini ifade edebilme kapasitesiyle de doğrudan ilişkilidir.
Öncelikle sanat, bireylerin hayal gücünü ve yaratıcılığını geliştirir. Resim, müzik, edebiyat, tiyatro ve sinema gibi sanat dalları insanlara farklı düşünme yolları sunar. Sanatla yetişen bireyler, olaylara tek bir açıdan bakmak yerine çok yönlü düşünmeyi öğrenir. Bu da problem çözme becerilerini artırır. Yaratıcılığın geliştiği toplumlarda bilimsel buluşlar, teknolojik yenilikler ve özgün fikirler daha hızlı ortaya çıkar. Sanatın ihmal edildiği toplumlarda ise bireyler ezbere dayalı düşünmeye yönelir, bu durum da ilerlemenin yavaşlamasına neden olur.
Sanatın bir diğer önemli katkısı, eleştirel düşünceyi teşvik etmesidir. Sanat eserleri insanları sorgulamaya, düşünmeye ve tartışmaya yönlendirir. Bir roman, bir tablo ya da bir tiyatro oyunu; toplumsal adaletsizlikleri, yanlış uygulamaları ve insanın iç dünyasındaki çatışmaları gözler önüne serebilir. Bu sayede toplum, kendi eksiklerini fark eder ve kendini geliştirme yoluna girer. Sanatın olmadığı toplumlarda ise eleştiri kültürü zayıflar, değişim ve yenilik zorlaşır.
Ayrıca sanat, toplumsal birlik ve kültürel kimliğin oluşmasında büyük rol oynar. Ortak sanat eserleri, müzikler ve edebi değerler toplumun ortak hafızasını oluşturur. Bu ortak değerler, insanları bir arada tutar ve toplumsal dayanışmayı güçlendirir. Güçlü bir toplumsal bağa sahip olan toplumlar, krizler karşısında daha dirençli olur ve gelişme yolunda daha sağlam adımlar atar.
Sanat aynı zamanda toplumlar arası iletişimi ve kültürel etkileşimi artırır. Sanat evrensel bir dildir ve farklı milletler arasında köprü kurar. Farklı kültürlerle etkileşim içinde olan toplumlar, yeni düşüncelere daha açık olur ve kendilerini yenileme konusunda daha başarılıdır. Bu da gelişme sürecini hızlandırır.
Bazı görüşler de, bir toplumun gelişmesi için sanatın zorunlu olmadığını, bilim ve teknolojinin yeterli olacağını savunur. Ancak bilim ve teknolojinin temelinde de yaratıcılık, hayal gücü ve özgür düşünce vardır. Bu özelliklerin beslendiği en önemli alanlardan biri sanattır. Sanat olmadan bilimsel ve teknolojik gelişmenin sürdürülebilir olması oldukça zordur.
Sonuç olarak sanat, bireyin düşünce dünyasını zenginleştirir, toplumsal farkındalık oluşturur ve yeniliği teşvik eder. Bu nedenle sanatın olmadığı toplumların hızlı, sağlıklı ve kalıcı bir şekilde gelişmesi mümkün değildir. Sanat, gelişmiş bir toplumun yalnızca süsü değil, temel yapı taşlarından biridir.