Toplumun Gelişiminde Sanat

İnsanlık tarihinin neredeyse tamamı boyunca sanat, önemi fark etmeksizin daima bir rol oynamıştır. Saf eğlence ve öz ifade dahil olmak üzere sanatın birçok işlevi vardır. Bundan yola çıkarak sanatın bir toplumun gelişmesinde son derece değerli bir araç olduğu söylenebilir mi? Böyle bir sorunun cevabında öznel yorum için fazlasıyla yer vardır, fakat bir o kadar da bilinen gerçekler üzerine konuşarak yanıt verilebilir.

Sanatın topluma olan etkisinin tam olarak ne olduğu incelenirse gelişme hızını da ne kadar değiştirdiği görülebilir. Bu konuda akla gelen ilk şey elbette her türden sanatın kişisel seviyede sağladığı faydadır. Çoğu sanat türünü kişi istediğinde yapıp kendine zaman ayırma fırsatı edinebilir. Gün içerisinde yorulan bireyler bundan yararlanabilir. Ayrıca, sanatın büyük kısmı yaratıcılık ve yaratma ile ilgilidir. Aklında canlandırdığını gerçekleştirmek, insanda ciddi derecede haz uyandırma gücüne sahiptir. Zihne fayda sağlayan başarı ve yetenek duyguları, sanat sayesinde kolaylıkla deneyimlenebilir.

Kişiye özel faydalarının yanı sıra toplumun genelinde de sanatın bıraktığı izi gözlemleyebiliriz. Hemen hemen tüm hobiler insanları bir araya getirirler, sanat buna dahildir. Topluma anlayış ve dayanışma duygusu getirmenin en basit yolları arasında sanat benzeri faaliyetleri bu faktörden doları sayabiliriz. İnsanları bir araya getirmenin bir başka yolu da bireylerin birbirlerini anlamalarını sağlamaktır. Sanatın sahip olduğu etkilerden birisi de budur. 7 sanat dalı olarak bilinen mimari, heykel, resim, edebiyat, müzik, tiyatro ve sinemadan her birini gerçekleştirirken insan insan az bir şey bile olsa içini döker. Bir insan varlığının kendisi yarattığı şeye bakınca ne olursa olsun o insanın özünü görürsünüz. Tuvale, paragrafa, sahneye, besteye veya heykele iyice göz attığınızda hemen yaratanın kişiliği aklınızda canlanır gibi olur. Toplum toplumdur, ancak birbirini anlamayan insanlarda toplum algısı zayıftır.

“Toplumsal gelişim” denince nasıl bir ilerlemeden bahsedildiği de önemlidir. Sanat şüphesiz birlik sağlamakta, morali yükseltmekte ve insanlara yapacak bir şey sağlamakta başarılı olmuştur. Bunların hepsi inanılmaz yararlı olsa bile toplumun gelişmesini sağlayan başka etkenler de vardır. Yaşam kalitesini ölçerken hesaba katılan ve sanat tarafından etkilenmeyen gerçeklikler arasında sağlık, fiziksel ihtiyaçlar ve ekonomik durum sayılabilir. Bunlar, sanatın getirdiği iyilikler ile eşdeğer olmakla kalmaz; topluma göre daha yüksek öncelikte olabilir. Aynı zamanda toplumdaki insanların neyi en çok önemsediğini göz önünde bulundurmak, sanatın o toplumda sahip olduğu potansiyeli belirlemeye yardımcı olarak gerçek değerini saptanmasını sağlar.

Bildiğimiz her şeye bakılırsa, sanatın toplumdaki yüksek değeri ve önemi inkâr edilemez. Tarihte de birçok defa gördüğümüz gibi bir toplumun şekillenmesi ve insanların gerçekten toplu olması için sanat kesinlikle bir gerekliliktir. Buna rağmen toplumun gelişme hızının sanat ile etkileşimi hakkında kesin bir şey söylemek zordur. Toplumun ihtiyaçları ve kişinin görüşlerine göre değişir.